Początki wyrskiej samorządności

Równo 30 lat temu 27 maja 1990 roku odbyły się pierwsze demokratyczne wybory samorządowe. Co wtedy wydarzyło się w Wyrach? Wówczas nasza miejscowość wchodziła w skład wielkich Tychów, jednego z przykładów megalomani okresu gierkowskiego. Mieszkańcy Wyrów wybierali więc radnego miejskiego.

Jan Kantyka (red.), Tychy, Katowice 1975, s. 430.

Przemiany ustrojowe rozbudziły nadzieje Bojszów, Bierunia, Lędzin, Kobióra i oczywiście Wyrów na odzyskanie niezależności. Co prawda już w 1989 roku Miejska Rada Narodowa w Tychach podjęła uchwałę o oddzieleniu tych miejscowości od Tychów, dopiero nowa ustawa o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 roku dawała realną szansę usamodzielnienia się.

Wyry zgodnie z zarządzeniem nr 27 Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego w Katowicach z 6 kwietnia 1990 roku znajdowały się w okręgu nr 1, który składał się z następujących miejscowości: Jedlina, Jajosty, Bojszowy, Międzyrzecze, Nowe Bojszowy, Świerczyniec, Kobiór, Gostyń, Wilkowyje od ul. Mikołowskiej od nr parzystych 122, od nr nieparzystych 89. Mieszkańcy tych części ówczesnych Tychów wybierali 5 radnych. Miejscowości z pierwszego okręgu wraz z Bieruniem i Lędzinami miały dysponować 15 mandatami w 45 osobowej radzie miejskiej. Kampania wyborcza zmobilizowała lokalne społeczności i stała pod jednym znakiem – odzyskania lokalnej suwerenności.

Liczba uprawnionych do głosowania wynosiła 12028 osób. Frekwencja względnie wysoka przekroczyła 60%. W tym okręgu rywalizowały 3 listy:

Lista nr 1 – 655 głosów
1) Świetlik Mieczysław – 655 głosów

Lista nr 2 Polskie Stronnictwo Ludowe – 313 głosów
1) Ogierman Emil – 100
2) Bielski Klaudiusz – 58
3) Giel Emil – 87
4) Mondy Stefan – 68

Lista nr 3. Tyski Komitet Obywatelski „Solidarność” – 5804 głosy
1) Fabian Stefan – 1912
2) Hadasik Eugeniusz – 1500
3) Lubowiecki Stanisław – 1165
4) Hachuła Wilhelm – 1179
5) Schmidt Franciszek – 47

Przewaga lokalnego komitetu obywatelskiego była tak duża, że wszyscy kandydaci, którzy znaleźli się na liście zostali radnymi Rady Miejskiej w Tychach. Stefan Fabian i Franciszek Schmidt pochodzili z Kobióra, Stanisław Lubowiecki z Międzyrzecza, Wilhelm Hachuła z Bojszów, a z Wyrów – Eugeniusz Hadasik.

Zdecydowana większość w tyskiej radzie posiadał Komitet Obywatelski „Solidarność”. Doprowadził on do wybrania nowych władz na czele z Jerzym Śpiewakiem. Nowy prezydent miasta otrzymał wsparcie radnych z miejscowości walczących o niezależność i nie przeszkadzał w tych staraniach.

Wybrana w demokratycznych wyborach Rada Miejska przyjęła uchwałę o odłączeniu od Tychów Bojszów, Bierunia, Lędzin, Kobióra i Wyr. W poszczególnych miejscowościach zaczęto gromadzić obszerną dokumentacją niezbędną do złożenia wniosku do Rady Ministrów.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 22 grudnia 1990 r.

22 grudnia 1990 r. premier Tadeusz Mazowiecki podpisał rozporządzenie o powołaniu gmin miejskich Bieruń i Lędziny oraz gmin wiejskich: Bojszowy, Wyry i Kobiór z dniem 2 kwietnia 1991 r. 12 maja 1991 r. we wszystkich nowych gminach oraz z w Tychach odbyły się wybory uzupełniające.

Scroll to top